ცრუ მეგობრები ინგლისურში: magazine არ არის მაღაზია, fabric — ფაბრიკა 🎭
"I'm going to the magazine to buy some bread." ამ წინადადებას გაკვეთილებზე ხშირად ვისმენ და მიზეზიც ნათელია: magazine ქართულ „მაღაზიას“ ჰგავს. ინგლისურენოვანი მსმენელი დაიბნევა: მისთვის magazine ჟურნალია, ჟურნალში პურს კი არავინ ყიდულობს.
ასეთ სიტყვებს „მთარგმნელის ცრუ მეგობრებს“ უწოდებენ: ორ ენაში მსგავსად ჟღერს, მნიშვნელობა კი სხვადასხვა აქვს. ქვემოთ 18 ასეთი სიტყვაა, თემებად დაჯგუფებული. თითოეულთან მივუთითებ, რა უნდა თქვა სინამდვილეში.
საიდან ჩნდება ცრუ მეგობრები
ქართულში ბევრი საერთაშორისო სიტყვა რუსულის გავლით შემოვიდა: „ფაბრიკა“, „კაბინეტი“, „რეპეტიცია“, „ფამილია“. ამ სიტყვებსა და მათ ინგლისურ „ტყუპებს“ ხშირად საერთო ფესვი აქვს, მაგრამ გზაში მნიშვნელობა შეიცვალა. ზოგ სიტყვას კიდევ უფრო შორეული წარმომავლობა აქვს: magazine-იც და „მაღაზიაც“ ერთი არაბული სიტყვიდან მოდის, რომელიც „საწყობს“ ნიშნავდა: ინგლისურში ის ფრანგულის გავლით შევიდა, ქართულში კი — თურქულის. სიტყვა ნაცნობად ჟღერს, ტვინი ახალ მნიშვნელობას აღარ ეძებს და ქართულს ინგლისურში გადააქვს.
სახლი, ქალაქი და ყოველდღიურობა
Magazine ≠ „მაღაზია“. magazine ჟურნალია, მაღაზია კი — shop (ამერიკაში — store).
✅ I'm going to the shop to buy some bread. — პურის საყიდლად მაღაზიაში მივდივარ.
Products ≠ „პროდუქტები“. ინგლისური products ზოგადად ნაწარმს, საქონელს ნიშნავს — ტელეფონს, კოსმეტიკას, სარეცხ ფხვნილს. საჭმლის ყიდვაზე ამბობენ groceries ან უბრალოდ food.
✅ I need to buy some groceries on the way home. — სახლისკენ გზაში პროდუქტები უნდა ვიყიდო.
Mark ≠ „მარკა“. mark ლაქას, კვალს ან სკოლის ნიშანს ნიშნავს (სკოლის ნიშანს ასე ძირითადად ბრიტანელები უწოდებენ; ამერიკაში ნიშანი grade-ია). მანქანის მარკა make-ია, ტანსაცმლისა თუ ტელეფონისა — brand, საფოსტო მარკა კი — stamp.
✅ What make is your car? — რა მარკისაა შენი მანქანა?
Prospect ≠ „პროსპექტი“. ქართულ „პროსპექტს“, ანუ გამზირს, ინგლისურად avenue ჰქვია. prospect კი მომავლის შესაძლებლობაა, ქართული „პერსპექტივა“: a job with good prospects — პერსპექტიული სამსახური.
✅ Our office is on the main avenue. — ჩვენი ოფისი მთავარ გამზირზეა.
Anecdote ≠ „ანეკდოტი“. anecdote ცხოვრებიდან აღებული მოკლე ამბავია — ხშირად სახალისო, მაგრამ ნამდვილი. გამოგონილი სასაცილო ისტორია joke-ია.
✅ Do you know any good jokes? — რამე კარგი ანეკდოტი ხომ არ იცი?
💡 წაიკითხე: ქართულენოვანი მოსწავლეების 10 ყველაზე ხშირი შეცდომა ინგლისურში
ადამიანები
აქ შეცდომა განსაკუთრებით უხერხულია: კომპლიმენტის თქმა გინდა, ადამიანს კი სულ სხვა რამეს ეუბნები.
Sympathetic ≠ „სიმპათიური“. sympathetic თანამგრძნობს ნიშნავს — ადამიანს, რომელიც გიგებს და გვერდში გიდგას. გარეგნობას თუ აქებ, თქვი good-looking ან attractive; სასიამოვნო ადამიანზე — nice ან likeable.
✅ Your brother is very good-looking. — შენი ძმა ძალიან სიმპათიურია.
Intelligent ≠ „ინტელიგენტი“. intelligent ჭკვიანს ნიშნავს. „ინტელიგენტ“ ადამიანზე, ანუ კულტურულსა და განათლებულზე, ინგლისურად იტყვიან cultured ან well-educated.
✅ My grandfather was a very cultured man. — ბაბუაჩემი ძალიან ინტელიგენტი კაცი იყო.
Accurate ≠ „აკურატული“. accurate ზუსტს ნიშნავს: an accurate translation — ზუსტი თარგმანი. სასაუბრო „აკურატული“, ანუ მოწესრიგებული, ინგლისურად tidy ან neat-ია — ოთახზეც და ადამიანზეც.
✅ His room is always tidy. — მისი ოთახი ყოველთვის აკურატულადაა დალაგებული.
Genial ≠ „გენიალური“. genial მეგობრულს, თბილს ნიშნავს. „გენიალური“ ინგლისურად brilliant-ია (a brilliant idea), გენიოსი კი — a genius.
✅ Mozart was a genius. — მოცარტი გენიოსი იყო.
Pathetic ≠ „პათეტიკური“. ქართულად „პათეტიკური“ ამაღლებულ, ემოციურ ტონზე ითქმის, ინგლისური pathetic კი „საცოდავს“, „სავალალოს“ ნიშნავს და ხშირად შეურაცხმყოფლად ჟღერს. „ზედმეტად პათეტიკური“ ინგლისურად a bit over the top-ია.
✅ Your speech at the wedding was very moving. — ქორწილში შენი სიტყვა ძალიან ამაღელვებელი იყო.
Complexion ≠ „კომპლექცია“. complexion სახის კანი და მისი ფერია (a pale complexion — ფერმკრთალი სახე), სხეულის აღნაგობა კი build-ია.
✅ He has an athletic build. — ათლეტური აღნაგობა აქვს.
Family ≠ „ფამილია“. სასაუბრო „ფამილია“ რუსულიდანაა შემოსული და გვარს ნიშნავს, family კი ოჯახია. გვარი surname ან last name-ია; family name-იც სწორია, ოღონდ name-ის გარეშე არა.
✅ My surname is Beridze. — ჩემი გვარი ბერიძეა.
სამსახური, სწავლა და ხელოვნება
Fabric ≠ „ფაბრიკა“. fabric ქსოვილია, ფაბრიკა და ქარხანა კი — factory.
✅ My uncle works at a factory. — ბიძაჩემი ფაბრიკაში მუშაობს.
Cabinet ≠ „კაბინეტი“. cabinet კარადაა (kitchen cabinet — სამზარეულოს კარადა). კაბინეტი, ანუ სამუშაო ოთახი, ინგლისურად office-ია, სახლში კი — study. ერთი დამთხვევა მაინც არსებობს: მინისტრთა კაბინეტი ინგლისურადაც the Cabinet-ია.
✅ Your boss is waiting for you in her office. — უფროსი კაბინეტში გელოდება.
Actual ≠ „აქტუალური“. actual ნამდვილს, რეალურს ნიშნავს, actually კი — „სინამდვილეში“. „აქტუალური“ ინგლისურად relevant ან topical-ია.
✅ This problem is still very relevant. — ეს პრობლემა დღესაც ძალიან აქტუალურია.
Realise ≠ „რეალიზაცია“. realise (ამერიკულად realize) ძირითადად მიხვედრას, გაცნობიერებას ნიშნავს: I suddenly realised I was late — უცებ მივხვდი, რომ მაგვიანდებოდა. ოცნების ასრულების მნიშვნელობაც აქვს (realise a dream), ფორმალურ ფინანსურ ენაში კი — ქონების ფულად გადაქცევისაც (realise assets). ქართული „რეალიზაცია“, ანუ საქონლის გაყიდვა, ყოველდღიურ ინგლისურში sell-ია.
✅ We sold all our apples at the market. — ბაზარზე ყველა ვაშლი გავყიდეთ.
Repetition ≠ „რეპეტიცია“. repetition გამეორებაა, თეატრის ან კონცერტის რეპეტიცია კი — rehearsal.
✅ We have a rehearsal before the concert. — კონცერტამდე რეპეტიცია გვაქვს.
Artist — ნახევრად მეგობარი. artist უპირველესად მხატვარია, ფართო გაგებით კი — ნებისმიერი ხელოვანი, მათ შორის მომღერალი და მუსიკოსი. ქართული „არტისტი“ ყოველდღიურ მეტყველებაში ხშირად მსახიობს ნიშნავს, მსახიობი კი ინგლისურად actor-ია.
✅ My brother is an actor at the Rustaveli Theatre. — ჩემი ძმა რუსთაველის თეატრის არტისტია.
ერთი ცხრილი — სწრაფად გასამეორებლად
| ინგლისური სიტყვა | ნიშნავს | თუ გინდა თქვა… | თქვი |
|---|---|---|---|
| magazine | ჟურნალი | მაღაზია | shop, store |
| products | ნაწარმი | პროდუქტები | groceries, food |
| mark | ლაქა, სკოლის ნიშანი | მარკა | make, brand, stamp |
| prospect | პერსპექტივა | პროსპექტი | avenue |
| anecdote | ნამდვილი ამბავი | ანეკდოტი | joke |
| sympathetic | თანამგრძნობი | სიმპათიური | good-looking, nice |
| intelligent | ჭკვიანი | ინტელიგენტი | cultured |
| accurate | ზუსტი | აკურატული | tidy, neat |
| genial | მეგობრული | გენიალური | brilliant |
| pathetic | საცოდავი | პათეტიკური | moving, over the top |
| complexion | სახის კანი | კომპლექცია | build |
| family | ოჯახი | ფამილია | surname |
| fabric | ქსოვილი | ფაბრიკა | factory |
| cabinet | კარადა | კაბინეტი | office, study |
| actual | ნამდვილი | აქტუალური | relevant, topical |
| realise | მიხვედრა | რეალიზაცია | sell |
| repetition | გამეორება | რეპეტიცია | rehearsal |
| artist | მხატვარი | არტისტი | actor |
როგორ დავიჭიროთ ცრუ მეგობარი
ნუ შეგეშინდება: საერთაშორისო სიტყვების უმეტესობა ნამდვილი მეგობარია — problem, doctor, music ინგლისურადაც იმავეს ნიშნავს, რასაც ქართულად. ხაფანგი ძირითადად იქაა, სადაც სიტყვა ყოველდღიურ ქართულში სხვა მნიშვნელობით დამკვიდრდა.
სამი ჩვევა დაგეხმარება. პირველი: თუ ინგლისური სიტყვა საეჭვოდ ნაცნობად ჟღერს, ერთი წამით შეჩერდი. მეორე: ასეთი სიტყვა ინგლისურ-ინგლისურ ლექსიკონში მოძებნე (მაგ. Cambridge ან Oxford Learner's) და მაგალითებს დააკვირდი. მესამე: ცრუ მეგობრებს რვეულში ცალკე გვერდი დაუთმე და თითოეულს საკუთარი წინადადება მიუწერე — ასე ისინი უფრო მყარად დაგამახსოვრდება. ამ ხერხზე დაწვრილებით სიტყვების დამახსოვრების სტატიაში მოგიყევი.
შეამოწმე თავი
აირჩიე სწორი სიტყვა. ყოველ პუნქტში მხოლოდ ერთი პასუხია სწორი.
2. "What ______ is your car?" — "A Toyota." (a) mark (b) make
3. The actors had one last ______ before the premiere. (a) repetition (b) rehearsal
4. My grandmother worked at a shoe ______ for thirty years. (a) fabric (b) factory
5. Climate change is a very ______ subject — it's in the news every day. (a) topical (b) actual
6. When my cat died, my neighbour was very ______ and brought me flowers. (a) pathetic (b) sympathetic
პასუხები: 1. a — magazine ჟურნალია. 2. b — მანქანის მარკა make-ია. 3. b — repetition გამეორებაა. 4. b — fabric ქსოვილია. 5. a — actual „ნამდვილს“ ნიშნავს და არა „აქტუალურს“. 6. b — მეზობელმა თანაგრძნობა გამოხატა; pathetic „საცოდავს“ ნიშნავს.
ერთი პრაქტიკული რჩევა: ცხრილიდან აირჩიე სამი სიტყვა, რომელსაც ყველაზე ხშირად იყენებ, და თითოეულზე ორი წინადადება დაწერე — ერთი ინგლისური მნიშვნელობით, მეორე კი — იმ სიტყვით, რომელიც ქართული აზრის გადმოსაცემად გჭირდება. ქართულიდან თარგმნის სხვა ხაფანგებზე 10 ყველაზე ხშირი შეცდომის და borrow/lend და teach/learn სტატიებში წაიკითხავ. ხოლო თუ გინდა, რომ ასეთ სიტყვებს საუბარში ვიჭერდეთ და იქვე ვასწორებდეთ, სწორედ ამისთვისაა ინგლისურის ინდივიდუალური ონლაინ გაკვეთილები — პირველი ნაბიჯი უფასო 20-წუთიანი გაცნობითი შეხვედრაა Google Meet-ში.
ხშირი კითხვები
რა არის „ცრუ მეგობრები“ ინგლისურში?
ასე ჰქვია სიტყვებს, რომლებიც ქართულ (ხშირად რუსულის გავლით შემოსულ) სიტყვას ჰგავს, მაგრამ სხვა მნიშვნელობა აქვს. მაგალითად, magazine ჟურნალია და არა მაღაზია, fabric კი ქსოვილია და არა ფაბრიკა.
როგორ ვთქვა ინგლისურად „აქტუალური“?
relevant ან topical: This problem is still very relevant. actual ნამდვილს, რეალურს ნიშნავს, actually კი — „სინამდვილეში“.
sympathetic „სიმპათიურს“ ნიშნავს?
არა. sympathetic თანამგრძნობს ნიშნავს. გარეგნობაზე ინგლისურად ამბობენ good-looking ან attractive, სასიამოვნო ადამიანზე — nice ან likeable.
როგორ ავიცილო თავიდან ცრუ მეგობრები?
თუ ინგლისური სიტყვა საეჭვოდ ნაცნობად ჟღერს, ინგლისურ-ინგლისურ ლექსიკონში შეამოწმე და მაგალითებს დააკვირდი. ასეთ სიტყვებს რვეულში ცალკე გვერდი დაუთმე და თითოეულს საკუთარი წინადადება მიუწერე.