make თუ do — ქართულად ორივე „კეთებაა“ 🔨
ქართულად ორივე „კეთებაა“. ინგლისურად კი do a cake ისეთივე უცნაურად ჟღერს, როგორც ქართულად „ნამცხვრის შესრულება“.
⚙️ do — ასრულებ მოქმედებას, საქმეს, ვალდებულებას
make — რაღაც ჩნდება
✅ make a decision · make a plan · make a choice — გადაწყვეტილება
✅ make a mistake · make progress · make an effort
✅ make money · make friends · make noise · make a mess
✅ make an appointment · make a phone call · make a suggestion
do — საქმეს აკეთებ
✅ do a job · do business · do research · do an exercise
✅ do your best · do someone a favour · do harm / do good
✅ do the dishes · do your hair · do exercise — ვარჯიში
ხაფანგები, რომლებშიც ყველაზე ხშირად ვებმებით
✅ I must make a decision. — გადაწყვეტილება უნდა მივიღო.
❌ Don't do mistakes.
✅ Don't make mistakes. — შეცდომებს ნუ დაუშვებ.
❌ I make my homework every evening.
✅ I do my homework every evening.
❌ I need to do a phone call.
✅ I need to make a phone call. — უნდა დავრეკო.
ერთი ობიექტი, სხვადასხვა ზმნა
ზოგჯერ ერთსა და იმავე ობიექტთან სხვადასხვა ზმნა დგას — და თითოეული სხვა რამეს ნიშნავს. სწორედ აქ ხდება ნიუანსი მართლა მნიშვნელოვანი:
✅ carry out the plan — გეგმას ასრულებ
✅ set an exam — მასწავლებელი ადგენს
✅ take / do / sit an exam — მოსწავლე აბარებს
საქმიან ინგლისურში
ეს კომბინაციები ხშირად გხვდება მიმოწერაშიც და შეხვედრებზეც:
✅ do a presentation — იგივე, უფრო სასაუბრო
✅ prepare a presentation — ამზადებ
✅ make an offer · make a profit · make a deal
✅ do a deal — ბრიტანულად ასეც ამბობენ
✅ do paperwork · do the accounts
როგორ დავიმახსოვროთ
ჩემს მოსწავლეებთან ეს ფორმულა ყველაზე კარგად მუშაობს: make — რაღაც ჩნდება, რაც აქამდე არ იყო (ნამცხვარი, გადაწყვეტილება, ხმაური, შეცდომა). do — უკვე არსებულ საქმეს ან ვალდებულებას ასრულებ (დავალება, ჭურჭელი, სამუშაო).
ნამცხვარი ჩნდება → make a cake. შეცდომა ჩნდება → make a mistake. ხმაური ჩნდება → make noise. ჭურჭელი უკვე იყო, შენ უბრალოდ რეცხავ → do the dishes. დავალება უკვე მოგცეს → do homework.
წესი ყველა შემთხვევას არ ფარავს — ენა ცოცხალია და გამონაკლისები ყოველთვის იქნება. მაგრამ შემთხვევათა უმეტესობაში სწორ პასუხს მოგცემს.
შეამოწმე თავი
ჩასვი make ან do სწორ ფორმაში:
2. Have you ___ your homework?
3. She wants to ___ friends here.
4. He ___ me a big favour.
პასუხები: 1. made. 2. done. 3. make. 4. did.
make და do იმ თემებს შორისაა, სადაც წესი დამხმარეა, მაგრამ საბოლოოდ ყველაფერს გამეორება წყვეტს. ჩემი რჩევა მარტივია: როცა ახალ კომბინაციას შეხვდები ტექსტში, მთლიანად ჩაიწერე — არა make, არამედ make an appointment. იგივე ლოგიკა მუშაობს say/tell-თანაც. ასე ტვინი მთლიან ფრაზას იმახსოვრებს, არა წესს.
ხშირი კითხვები
როგორ დავიმახსოვრო make და do?
თუ რაღაც ახალი იქმნება და შედეგი ხელში გრჩება — make (make a cake, make a decision). თუ უბრალოდ საქმეს ასრულებ და არაფერი ახალი არ ჩნდება — do (do homework, do the dishes). წესი შემთხვევათა უმეტესობაში მუშაობს, დანარჩენი მყარი ფრაზებია.
„make a mistake“ თუ „do a mistake“?
სწორია make a mistake. შეცდომა „ჩნდება“ — ანუ ახალი რამ წარმოიშობა — ამიტომ make. იგივე ლოგიკით: make a decision, make a plan, make progress. „do a mistake“ ინგლისურად არ ითქმის.
რომელია სწორი: „do exercise“ თუ „make exercise“?
do exercise — ვარჯიში, ფიზიკური აქტივობა. do an exercise — სავარჯიშოს შესრულება წიგნიდან. „make exercise“ არასწორია. მაგრამ make an effort სწორია — ძალისხმევა „იქმნება“.