# Reported Speech ქართულად — როგორ გადმოვცეთ სხვისი ნათქვამი

> Reported speech ქართულად: როდის იცვლება დრო, როგორ გადმოვცეთ კითხვა და ბრძანება და რატომ ვამბობთ told me და არა said me — მაგალითებით.

- კატეგორია: გრამატიკა · წაკითხვა: 6 წუთი · გამოქვეყნდა: 19 ოქტომბერი, 2026
- ავტორი: ნოდარი — საერთაშორისო დონის ინგლისურის მასწავლებელი და მენტორი
- HTML ვერსია: https://learnenglishonlinecourses.com/blog/reported-speech-kartulad.html

მეგობარმა ნინომ გუშინ გითხრა: „დაღლილი ვარ“. დღეს ამას სხვას უყვები და ქართულად ამბობ: „ნინომ თქვა, რომ **დაღლილია**“.
დრო არ შეგიცვლია — და სწორადაც მოიქეცი. ინგლისურად კი იმავეს, როგორც წესი, ასე იტყვი: *Nino said she **was** tired*.

სხვისი ნათქვამის გადმოცემას ინგლისურში **reported speech** (ან *indirect speech*) ჰქვია.
ამ სტატიაში ნაბიჯ-ნაბიჯ გავივლით, როდის იცვლება დრო და როდის არა, როგორ გადმოიცემა კითხვა და თხოვნა
და რატომაა *said me* შეცდომა. ბოლოს მოკლე ტესტი გელოდება.

## რა არის reported speech და რატომ გვიჭირს

პირდაპირი ნათქვამი ზუსტი ციტატაა: *Nino said, "I'm tired."* ირიბი ნათქვამი კი იგივე შინაარსია, ოღონდ შენი სიტყვებით:
*Nino said (that) she was tired.* *that*-ს სასაუბრო ენაში ხშირად გამოტოვებენ.

ქართულენოვანს ინგლისურში ირიბი ნათქვამი იმიტომ უჭირს, რომ ქართულში ის სხვაგვარად გადმოიცემა — ორნაირად: „რომ“-ით („თქვა, რომ დაღლილია“) ან ნაწილაკით „-ო“ („თქვა, დაღლილი ვარო“).
ორივე შემთხვევაში დროს, როგორც წესი, არ ვცვლით. სწორედ ამიტომ ქართულენოვანი მოსწავლე ინგლისურშიც ხშირად ტოვებს აწმყოს
და ამბობს: *She said she is tired*. ეს ზოგჯერ სწორია, ზოგჯერ — არა. ქვემოთ ვნახავთ, როდის რომელი.

## დროის „უკან გადაწევა“

როცა გადმომცემი ზმნა წარსულშია (*said*, *told*, *asked*), დრო ჩვეულებრივ ერთი საფეხურით „უკან“ გადაიწევა.
ამას **backshift** ჰქვია. ძირითადი წყვილები ასეთია:

ნათქვამიგადმოცემა
"I **work** here."She said she **worked** there.
"I'**m waiting**."He said he **was waiting**.
"I'**ve finished**."She said she **had finished**.
"I **saw** him."He said he **had seen** him. / He said he **saw** him.
"I'**ll call** you."She said she **would call** me.
"I **can** help."He said he **could** help.
"It **may** rain."They said it **might** rain.
"You **must** sign this."She said I **had to** sign it. / She said I **must** sign it.

რამდენიმე დაზუსტება. Past Simple სასაუბრო ენაში ხშირად უცვლელი რჩება, თუ მოვლენების თანმიმდევრობა ისედაც გასაგებია — ამიტომ ცხრილში ორივე ვარიანტია.
*must*-ის შემთხვევაშიც ორივე ფორმა სწორია. ეს reported speech-ის თავისებურებაა: ჩვეულებრივ, წარსულზე საუბრისას *must* არ გამოდგება (*Yesterday I had to…* და არა *I must…*). *would*, *could*, *should*, *might* და Past Perfect კი, როგორც წესი, არ იცვლება:
მათ უფრო უკან ვეღარ გადავწევთ.

> ✅ "I **should** go." → He said he **should** go. — თქვა, უნდა წავიდეო.

თუ რომელიმე დრო ჯერ კიდევ გაბნევს, გადახედე სტატიებს [Present Perfect-სა და Past Simple-ზე](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/present-perfect-vs-past-simple.html)
და [Past Simple-სა და Past Continuous-ზე](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/past-simple-vs-past-continuous.html).

## როდის არ იცვლება დრო

Backshift ჩვეულებრივი წესია, მაგრამ ყოველთვის სავალდებულო არ არის. ორ სიტუაციაში დრო შეიძლება უცვლელი დარჩეს.

**1. ნათქვამი ახლაც მართალია.** ასეთ შემთხვევაში ორივე ვარიანტი სწორია. აწმყოს დატოვებით ხაზს უსვამ, რომ ეს დღესაც ასეა.

> ✅ He said he **lives** in Batumi. — თქვა, რომ ბათუმში ცხოვრობს (და ეს დღესაც ასეა).
> ✅ He said he **lived** in Batumi. — თქვა, რომ ბათუმში ცხოვრობს (ნეიტრალური გადმოცემა).

თუ ნათქვამი სიმართლე აღარ არის, აწმყო არ გამოდგება:

> ❌ Last year she said she is single, but now she's married.
> ✅ Last year she said she **was** single, but now she's married. — შარშან თქვა, გაუთხოვარი ვარო, ახლა კი გათხოვილია.

**2. გადმომცემი ზმნა აწმყოშია.** *says*-ის, *tells*-ის ან *asks*-ის შემდეგ დრო არ იცვლება.

> ✅ She **says** she'**s** running late. — ამბობს, რომ აგვიანდება.
> ✅ My boss always **tells** me I **work** too much. — უფროსი სულ მეუბნება, რომ ზედმეტად ბევრს ვმუშაობ.

## ნაცვალსახელები, დრო და ადგილი

ნათქვამის გადმოცემისას იცვლება „ვინ“, „როდის“ და „სად“, რადგან სხვა დროსა და სხვა ადგილას ლაპარაკობ.
ნაცვალსახელი იცვლება იმის მიხედვით, ვინ ვის უყვება: *I* ხშირად ხდება *he*/*she*, *you* — *I*/*me*, *my* — *his*/*her*. დროისა და ადგილის აღმნიშვნელი სიტყვები კი ასე იცვლება:

**tomorrow** → *the next day* · **yesterday** → *the day before* · **today** → *that day* ·
**next week** → *the following week* · **ago** → *before* · **here** → *there* · **this** → *that*.

> "I'll send it **tomorrow**." → He said he would send it **the next day**. — თქვა, რომ მეორე დღეს გაგზავნის.

ეს მექანიკური წესი არ არის. თუ ნათქვამს იმავე დღეს გადმოსცემ, *tomorrow* ისევ „ხვალ“ რჩება და შეცვლა არ სჭირდება:
*Giorgi said he'd call you tomorrow.* ჯერ საკუთარ თავს ჰკითხე: „ჩემთვის, ახლა, ეს რომელი დღეა?“

## კითხვები: სიტყვათა რიგი და if/whether

ყველაზე ხშირი შეცდომა სწორედ აქ ჩნდება. გადმოცემულ კითხვაში სიტყვათა რიგი **თხრობითი წინადადებისაა**:
ჯერ ქვემდებარე, მერე ზმნა. დამხმარე ზმნა *do/does/did* ქრება, ბოლოს კი კითხვის ნიშანი აღარ იწერება.

> "Where do you live?"
> ❌ She asked me where did I live.
> ✅ She asked me **where I lived**. — მკითხა, სად ცხოვრობო.
> ❌ He asked what was my name.
> ✅ He asked **what my name was**. — მკითხა, რა გქვიაო.

თუ კითხვას კითხვითი სიტყვა არ აქვს (პასუხია „კი“ ან „არა“), მის ნაცვლად **if** ან **whether** დგება. ორივე სწორია,
ოღონდ *if* უფრო სასაუბროა.

> "Are you ready?" → She asked **if** I was ready. — მკითხა, მზად ხარ თუ არაო.
> "Have you been to London?" → He asked **whether** I had been to London. — მკითხა, ლონდონში ყოფილხარ თუ არაო.

## თხოვნა და ბრძანება: to + V1

თხოვნას, რჩევას ან ბრძანებას ყველაზე მარტივად ასე გადმოსცემ: **tell / ask** + ადამიანი + **to** + V1.
უარყოფაში *not* დგება *to*-ს წინ.

> "Wait here." → He **told me to wait** there. — მითხრა, აქ მოიცადეო.
> "Please don't call after ten." → She **asked me not to call** after ten. — მთხოვა, ათის შემდეგ ნუ დამირეკავო.
> ❌ The doctor told me don't eat sugar.
> ✅ The doctor **told me not to eat** sugar. — ექიმმა მითხრა, შაქარს ნუ ჭამო.

ამ სქემაში დროზე ფიქრი საერთოდ არ გჭირდება: *to*-ს შემდეგ ზმნა საწყისი ფორმით (V1) დგას.

## said თუ told

ირიბ ნათქვამში კიდევ ერთი ხშირი შეცდომაა *said me*. მოკლედ: **tell**-ს ადამიანი პირდაპირ მოსდევს, **say**-ს — არა.

> ❌ She said me that she was busy.
> ✅ She **told me** (that) she was busy. — მითხრა, დაკავებული ვარო.
> ✅ She **said** (that) she was busy. — თქვა, რომ დაკავებულია.

ეს დაწვრილებით [say, tell, speak და talk-ის სტატიაში](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/say-tell-speak-talk.html) ავხსენი.

## შეამოწმე თავი

აირჩიე სწორი ვარიანტი. ყოველ პუნქტს ერთი სწორი პასუხი აქვს.

> 1. Last month Ana said she ___ me the next day, but she never did. (will call / would call)
> 2. The receptionist asked me where ___ . (did I live / I lived)
> 3. Giorgi ___ me that the meeting was cancelled. (said / told)
> 4. The doctor asked me ___ I smoked. (if / that)
> 5. My mum told me ___ late again. (don't be / not to be)

**პასუხები:** 1. *would call* — დაპირება წარსულში მისცა და არც შეუსრულებია. 2. *I lived* — გადმოცემულ კითხვაში
თხრობითი რიგია, *did*-ის გარეშე. 3. *told* — ადამიანი (*me*) პირდაპირ მოსდევს, ეს კი მხოლოდ *tell*-ს შეუძლია.
4. *if* — „კი/არა“ კითხვაა. 5. *not to be* — ბრძანება: *tell* + ადამიანი + *not to* + V1.

პრაქტიკული რჩევა: საღამოს ორი-სამი წინადადებით ინგლისურად მოყევი, ვინ რა გითხრა დღის განმავლობაში —
*My colleague said…*, *My sister asked me if…*. ასე ამ კონსტრუქციებს ნაცნობ, ყოველდღიურ ამბებზე გაიწაფავ.
*must*-სა და მის მსგავს ზმნებს [მოდალური ზმნების სტატიაში](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/modal-verbs-kartulad.html) ვარჩევ.
თუ გინდა, ცოცხალ საუბარში ივარჯიშო, [ინგლისურის ინდივიდუალური ონლაინ გაკვეთილები](https://learnenglishonlinecourses.com/) სწორედ ამისთვისაა;
პირველი ნაბიჯი უფასო 20-წუთიანი გაცნობაა Google Meet-ში.

## ხშირი კითხვები

**ყოველთვის უნდა შევცვალო დრო reported speech-ში?**

არა. როცა გადმომცემი ზმნა წარსულშია (said, told), დრო ჩვეულებრივ ერთი საფეხურით უკან გადაიწევა: is → was, will → would. თუ ნათქვამი დღესაც სიმართლეა, აწმყოს დატოვებაც სწორია: He said he lives in Batumi. თუ გადმომცემი ზმნა აწმყოშია (She says…), დრო არ იცვლება.

**said თუ told — რა განსხვავებაა?**

tell-ს ადამიანი პირდაპირ მოსდევს: She told me she was busy. say-ს კი ადამიანი პირდაპირ არ მოსდევს: She said she was busy. ამიტომ said me შეცდომაა — ასეთ დროს told me უნდა თქვა (ან said to me).

**გადმოცემულ კითხვაში რატომ არ არის do/did?**

იმიტომ, რომ ირიბი კითხვა კითხვა აღარ არის — ის თხრობითი წინადადების ნაწილია. ამიტომ რიგიც თხრობითია: She asked me where I lived, და არა where did I live. „კი/არა“ კითხვაში if ან whether დგება: He asked if I was ready.

**როგორ გადმოვცე თხოვნა ან ბრძანება?**

tell ან ask + ადამიანი + to + V1: He told me to wait. უარყოფაში not დგება to-ს წინ: She asked me not to call.