# make თუ do — ქართულად ორივე „კეთებაა“

> მარტივი ხრიკი: თუ შედეგი ხელში გრჩება — make. თუ მხოლოდ დროს ხარჯავ — do. და სამსახურის ინგლისურის შესიტყვებები.

- კატეგორია: ტიპური შეცდომები · წაკითხვა: 3 წუთი · გამოქვეყნდა: 14 აგვისტო, 2026
- ავტორი: ნოდარი — საერთაშორისო დონის ინგლისურის მასწავლებელი და მენტორი
- HTML ვერსია: https://learnenglishonlinecourses.com/blog/make-vs-do.html

ქართულად ორივე „კეთებაა“. ინგლისურად კი *do a cake* ისეთივე უცნაურად ჟღერს, როგორც ქართულად „ნამცხვრის შესრულება“.

> 🔨 **make** — ქმნი რაღაც ახალს (შედეგი ხელში გრჩება)
> ⚙️ **do** — ასრულებ მოქმედებას, საქმეს, ვალდებულებას

## make — რაღაც ჩნდება

> ✅ make a cake · make coffee · make dinner — საჭმელი
> ✅ make a decision · make a plan · make a choice — გადაწყვეტილება
> ✅ make a mistake · make progress · make an effort
> ✅ make money · make friends · make noise · make a mess
> ✅ make an appointment · make a phone call · make a suggestion

## do — საქმეს აკეთებ

> ✅ do homework · do the washing-up · do the shopping · do housework
> ✅ do a job · do business · do research · do an exercise
> ✅ do your best · do someone a favour · do harm / do good
> ✅ do the dishes · do your hair · do exercise — ვარჯიში

## ხაფანგები, რომლებშიც ყველაზე ხშირად ვებმებით

> ❌ I must **do** a decision.
> ✅ I must **make** a decision. — გადაწყვეტილება უნდა მივიღო.
> ❌ Don't **do** mistakes.
> ✅ Don't **make** mistakes. — შეცდომებს ნუ დაუშვებ.
> ❌ I **make** my homework every evening.
> ✅ I **do** my homework every evening.
> ❌ I need to **do** a phone call.
> ✅ I need to **make** a phone call. — უნდა დავრეკო.

## ერთი ობიექტი, სხვადასხვა ზმნა

ზოგჯერ ერთსა და იმავე ობიექტთან სხვადასხვა ზმნა დგას — და თითოეული სხვა რამეს ნიშნავს. სწორედ აქ ხდება ნიუანსი მართლა მნიშვნელოვანი:

> ✅ **make** a plan — გეგმას ადგენ
> ✅ **carry out** the plan — გეგმას ასრულებ
> ✅ **set** an exam — მასწავლებელი ადგენს
> ✅ **take / do / sit** an exam — მოსწავლე აბარებს

## საქმიან ინგლისურში

ეს კომბინაციები ხშირად გხვდება მიმოწერაშიც და შეხვედრებზეც:

> ✅ **give** a presentation — პრეზენტაციას ატარებ (ყველაზე ბუნებრივი)
> ✅ **do** a presentation — იგივე, უფრო სასაუბრო
> ✅ **prepare** a presentation — ამზადებ
> ✅ **make** an offer · **make** a profit · **make** a deal
> ✅ **do** a deal — ბრიტანულად ასეც ამბობენ
> ✅ **do** paperwork · **do** the accounts

## როგორ დავიმახსოვროთ

ჩემს მოსწავლეებთან ეს ფორმულა ყველაზე კარგად მუშაობს: **make — რაღაც ჩნდება, რაც აქამდე არ იყო** (ნამცხვარი, გადაწყვეტილება, ხმაური, შეცდომა). **do — უკვე არსებულ საქმეს ან ვალდებულებას ასრულებ** (დავალება, ჭურჭელი, სამუშაო).

ნამცხვარი ჩნდება → *make a cake*. შეცდომა ჩნდება → *make a mistake*. ხმაური ჩნდება → *make noise*. ჭურჭელი უკვე იყო, შენ უბრალოდ რეცხავ → *do the dishes*. დავალება უკვე მოგცეს → *do homework*.

წესი ყველა შემთხვევას არ ფარავს — ენა ცოცხალია და გამონაკლისები ყოველთვის იქნება. მაგრამ შემთხვევათა უმეტესობაში სწორ პასუხს მოგცემს.

## შეამოწმე თავი

ჩასვი *make* ან *do* სწორ ფორმაში:

> 1. Sorry, I ___ a mistake.
> 2. Have you ___ your homework?
> 3. She wants to ___ friends here.
> 4. He ___ me a big favour.

**პასუხები:** 1. *made*. 2. *done*. 3. *make*. 4. *did*.

make და do იმ თემებს შორისაა, სადაც წესი დამხმარეა, მაგრამ საბოლოოდ ყველაფერს გამეორება წყვეტს. ჩემი რჩევა მარტივია: როცა ახალ კომბინაციას შეხვდები ტექსტში, მთლიანად ჩაიწერე — არა *make*, არამედ *make an appointment*. იგივე ლოგიკა მუშაობს [say/tell-თანაც](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/say-tell-speak-talk.html). ასე ტვინი მთლიან ფრაზას იმახსოვრებს, არა წესს.

## ხშირი კითხვები

**როგორ დავიმახსოვრო make და do?**

თუ რაღაც ახალი იქმნება და შედეგი ხელში გრჩება — make (make a cake, make a decision). თუ უბრალოდ საქმეს ასრულებ და არაფერი ახალი არ ჩნდება — do (do homework, do the dishes). წესი შემთხვევათა უმეტესობაში მუშაობს, დანარჩენი მყარი ფრაზებია.

**„make a mistake“ თუ „do a mistake“?**

სწორია make a mistake. შეცდომა „ჩნდება“ — ანუ ახალი რამ წარმოიშობა — ამიტომ make. იგივე ლოგიკით: make a decision, make a plan, make progress. „do a mistake“ ინგლისურად არ ითქმის.

**რომელია სწორი: „do exercise“ თუ „make exercise“?**

do exercise — ვარჯიში, ფიზიკური აქტივობა. do an exercise — სავარჯიშოს შესრულება წიგნიდან. „make exercise“ არასწორია. მაგრამ make an effort სწორია — ძალისხმევა „იქმნება“.