# ინგლისური გამოთქმა — რთული ბგერები, მახვილი და ვარჯიშის ხერხები

> ინგლისური გამოთქმა ქართულად: th, w/v, p/t/k, გრძელი და მოკლე ხმოვნები, შვა, მუნჯი ასოები, სიტყვის მახვილი, -ed დაბოლოება და ვარჯიშის ხერხები.

- კატეგორია: პრაქტიკა · წაკითხვა: 8 წუთი · გამოქვეყნდა: 15 ოქტომბერი, 2026
- ავტორი: ნოდარი — საერთაშორისო დონის ინგლისურის მასწავლებელი და მენტორი
- HTML ვერსია: https://learnenglishonlinecourses.com/blog/inglisuri-gamotkma.html

„სიტყვები ვიცი, წინადადებაც სწორად ავაწყე, მაგრამ თანამოსაუბრემ მაინც ვერ გამიგო“ — ასეთ ამბავს მოსწავლეებისგან ბევრჯერ მომისმენია.
მიზეზი ხშირად გრამატიკა კი არა, გამოთქმაა. ქართულში სიტყვა თითქმის ისე იკითხება, როგორც იწერება, ამიტომ ინგლისურ სიტყვებსაც ასო-ასო ვკითხულობთ.
ინგლისურში კი მართლწერა და გამოთქმა ბევრგან ერთმანეთს არ ემთხვევა. ამასთან, ზოგი ბგერა ქართულში საერთოდ არ გვაქვს.

სანამ დავიწყებთ, ერთი მნიშვნელოვანი რამ: **აქცენტი შეცდომა არ არის.** ინგლისურად მსოფლიოს ყველა კუთხეში აქცენტით ლაპარაკობენ და ერთმანეთს მშვენივრად უგებენ.
მიზანი ის კი არ არის, რომ ბრიტანელივით ან ამერიკელივით ჟღერდე, არამედ ის, რომ **ადვილად გაგიგონ**.
ქვემოთ ის ბგერები და ხაფანგებია, რომლებიც ქართულენოვან მოსწავლეს ყველაზე ხშირად აბრკოლებს, ბოლოს კი — ვარჯიშის ხერხები.

## th — ბგერა, რომელიც ქართულში არ არის

ინგლისური *th* ორ ბგერას აღნიშნავს: ყრუ /θ/-ს (*think, three, month*) და მჟღერ /ð/-ს (*this, they, mother*).
ქართულში არცერთი მათგანი არ გვაქვს, ამიტომ მათ ხშირად ნაცნობი ბგერით ვცვლით: /θ/-ს — t-თი ან s-ით, /ð/-ს — d-თი ან z-ით.
ასეთი ჩანაცვლებით კი ზოგჯერ სულ სხვა სიტყვა გამოდის.

> ❌ /tɪŋk/, /sɪŋk/ → ✅ /θɪŋk/ **think** — ვფიქრობ; /sɪŋk/ უკვე სხვა სიტყვაა: sink — ნიჟარა
> ❌ /triː/ → ✅ /θriː/ **three** — სამი; /triː/ = tree, ხე
> ❌ /deɪ/ → ✅ /ðeɪ/ **they** — ისინი; /deɪ/ = day, დღე
> ❌ /zɪs/ → ✅ /ðɪs/ **this** — ეს

**როგორ ითქმის:** ენის წვერი მსუბუქად მიადე ზედა წინა კბილებს (ან ოდნავ გამოყავი კბილებს შორის) და ჰაერი ნელა გაატარე.
ენას ძალით ნუ მიაჭერ, თორემ t ან d გამოვა. /θ/ ხმის გარეშე ითქმის, /ð/ — ხმით: ყელზე ხელი დაიდე და /ð/-ზე ვიბრაციას იგრძნობ.

## w თუ v — wine და vine

ქართული „ვ“ ერთი ბგერაა, მაგრამ პოზიციის მიხედვით სხვადასხვანაირად ჟღერს: სიტყვაში „ვარდი“ უფრო v-ს ჰგავს,
თანხმოვნის შემდეგ კი („ტვინი“, „ქვა“) ხშირად w-ს უახლოვდება. ინგლისურში /v/ და /w/ ორი ცალკე ბგერაა და სიტყვებს ერთმანეთისგან განასხვავებს.

/v/-ს თქმისას ზედა კბილები ქვედა ტუჩს ეხება. /w/-ს თქმისას კბილები ტუჩს **არ** ეხება:
ტუჩები დაამრგვალე, თითქოს „უ“-ს ამბობ, და მაშინვე მომდევნო ხმოვანზე გადადი.

> **wine** /waɪn/ — ღვინო · **vine** /vaɪn/ — ვაზი
> **west** /west/ — დასავლეთი · **vest** /vest/ — საცვლის მაისური (ბრიტ.), ჟილეტი (ამერ.)
> **wet** /wet/ — სველი · **vet** /vet/ — ვეტერინარი

/w/ ძალიან ხშირ სიტყვებშია: *we, what, where, when, why, will, would, work, want*. ზოგჯერ ის ასოთი არც კი ჩანს: *one* /wʌn/.

## p, t, k — ფ, თ, ქ და არა პ, ტ, კ

ქართულში ყრუ ხშული თანხმოვნები ორ რიგად იყოფა: **ფშვინვიერი** ფ, თ, ქ (ბგერას ჰაერის ნაკადი მოჰყვება)
და **მკვეთრი** პ, ტ, კ (ფშვინვის გარეშე, „მოკვეთილად“ ითქმის).
ინგლისურ *p, t, k*-ს სიტყვის თავში და მახვილიანი მარცვლის დასაწყისში ჰაერის ნაკადი მოჰყვება, ამიტომ ისინი ქართულ **ფ, თ, ქ**-ს უფრო ჰგავს, ვიდრე პ, ტ, კ-ს.

ქართულად კი ინგლისურიდან ნასესხებ სიტყვებს ჩვეულებრივ პ, ტ, კ-თი ვწერთ — „პარკი“, „ტაქსი“, „ტენისი“ — და ეს ჩვევა ინგლისურშიც გადაგვაქვს.
შედეგად *park*, *taxi*, *tennis* ინგლისურენოვანი ყურისთვის უცნაურად, მკვეთრად ჟღერს.

> ⚠️ *pen, tea, key* — პ, ტ, კ-თი — გაგიგებენ, მაგრამ უცხოდ ჟღერს
> ✅ **pen** ≈ „ფენ“, **tea** ≈ „თი“, **key** ≈ „ქი“ — ფშვინვიერად, როგორც ქართული ფ, თ, ქ

შეამოწმე ფურცლით: დაიჭირე პირის წინ და თქვი *pen*. თუ ფურცელი შეირხა, სწორად ამბობ.
ერთი გამონაკლისი: s-ის შემდეგ (*speak, stop, sky*) ჰაერის ნაკადი თითქმის ქრება, ამიტომ აქ ეს წესი არ მოქმედებს.

## გრძელი და მოკლე ხმოვნები — ship და sheep

ქართულში ხუთი ხმოვანია და ხმოვნის სიგრძე სიტყვის მნიშვნელობას არ ცვლის. ინგლისურში კი /iː/ და /ɪ/, /uː/ და /ʊ/ სხვადასხვა ბგერაა.
განსხვავება მხოლოდ სიგრძეში არ არის: /iː/ გრძელი, დაჭიმული „ი“-ა (ტუჩები ოდნავ ღიმილივით გაწელე), /ɪ/ კი მოკლე და მოდუნებული — დაახლოებით „ი“-სა და „ე“-ს შორის.
ასევე /uː/ გრძელი „უ“-ა, /ʊ/ კი — მოკლე და მოდუნებული.

> **ship** /ʃɪp/ — გემი · **sheep** /ʃiːp/ — ცხვარი
> **live** /lɪv/ — ცხოვრება · **leave** /liːv/ — წასვლა, დატოვება
> **full** /fʊl/ — სავსე · **fool** /fuːl/ — სულელი

კონტექსტი ხშირად გიშველის, მაგრამ *I want to live here* და *I want to leave here* სულ სხვადასხვა რამეა: „აქ მინდა ვიცხოვრო“ და „აქედან მინდა წავიდე“.

## შვა /ə/ — რატომ არ იკითხება ინგლისური ისე, როგორც იწერება

ქართულში ყოველი ხმოვანი სრულად ისმის: „ბანანა“ სამი მკაფიო „ა“-თი ითქმის.
ინგლისურ *banana*-ში კი სრულად მხოლოდ მახვილიანი ხმოვანი ჟღერს: /bəˈnɑːnə/ (ბრიტ.), /bəˈnænə/ (ამერ.). დანარჩენი ორი *a* **შვად** — /ə/-დ იქცევა.

შვა მოკლე, მოდუნებული, ბუნდოვანი ხმოვანია, რომელიც მხოლოდ უმახვილო მარცვალში გვხვდება. ის ინგლისურის ყველაზე ხშირი ხმოვანია და ნებისმიერი ხმოვანი ასოთი შეიძლება იწერებოდეს:
***a**bout* /əˈbaʊt/, *p**o**lice* /pəˈliːs/, *s**u**pport* /səˈpɔːt/ (ბრიტ.), /səˈpɔːrt/ (ამერ.). ზოგი მარცვალი კი სულაც იკარგება:

> ❌ „ვე-გე-ტა-ბლ“ → ✅ /ˈvedʒtəbl/ **vegetable** — ბოსტნეული; ჩვეულებრივ სამი მარცვალი
> ❌ „კომ-ფორ-ტა-ბლ“ → ✅ /ˈkʌmftəbl/ **comfortable** — კომფორტული; ჩვეულებრივ სამი მარცვალი, მახვილი პირველზე
> ❌ „ჩო-კო-ლა-ტე“ → ✅ /ˈtʃɒklət/ (ბრიტ.), /ˈtʃɑːklət/ (ამერ.) **chocolate** — შოკოლადი; ჩვეულებრივ ორი მარცვალი

იგივე ემართება წინადადებაში პატარა სიტყვებს — არტიკლებს, წინდებულებს, კავშირებს, დამხმარე ზმნებს. *a cup of tea* ასე ჟღერს: /ə ˈkʌp əv ˈtiː/.
ეს მოსმენისთვისაც მნიშვნელოვანია: *I can swim*-ში *can* სუსტია — /kən/, *I can't swim*-ში კი *can't* მახვილიანი და სრულია: /kɑːnt/ (ბრიტ.), /kænt/ (ამერ.).

## მუნჯი ასოები

ინგლისურში ბევრი ასო იწერება, მაგრამ არ ითქმის. ზოგი მათგანი წესს ემორჩილება:

> **kn-** სიტყვის თავში — k არ ისმის: **knife** /naɪf/, **know**, **knee** — დანა, ცოდნა, მუხლი
> **wr-** სიტყვის თავში — w არ ისმის: **write** /raɪt/, **wrong** — წერა, არასწორი
> **-mb** სიტყვის ბოლოს — b არ ისმის: **climb** /klaɪm/, **thumb** /θʌm/ — ასვლა, ცერა თითი

ზოგი კი უბრალოდ უნდა დაიმახსოვრო:

> ✅ **island** /ˈaɪlənd/ — კუნძული; s არ ისმის
> ✅ **listen** /ˈlɪsn/ — მოსმენა; t არ ისმის
> ✅ **Wednesday** /ˈwenzdeɪ/ — ოთხშაბათი; პირველი d და მეორე e არ ისმის, ამიტომ სიტყვა ორმარცვლიანია

## სიტყვის მახვილი — PHOtograph, phoTOgraphy

ქართულში მახვილი სუსტია და სიტყვის მნიშვნელობას არ ცვლის. ინგლისურში მახვილიანი მარცვალი უფრო ხმამაღლა, გრძლად და ოდნავ მაღალი ტონით ითქმის,
უმახვილო მარცვლები კი სუსტდება — ხშირად შვამდე. ამიტომ არასწორ მარცვალზე დასმული მახვილი სიტყვის ამოცნობას ძალიან ართულებს, თუნდაც ყველა ბგერას სწორად ამბობდე.

ერთი ძირის სიტყვებშიც კი მახვილი ადგილს იცვლის:

> **PHO**tograph /ˈfəʊtəɡrɑːf/ (ბრიტ.), /ˈfoʊtəɡræf/ (ამერ.) — ფოტოსურათი
> pho**TO**graphy /fəˈtɒɡrəfi/ (ბრიტ.), /fəˈtɑːɡrəfi/ (ამერ.) — ფოტოგრაფია
> photo**GRA**phic /ˌfəʊtəˈɡræfɪk/ (ბრიტ.), /ˌfoʊtəˈɡræfɪk/ (ამერ.) — ფოტოგრაფიული

შენიშნე: *photography*-ში პირველი *o* უკვე შვაა, რადგან მახვილი მეორე მარცვალზე გადავიდა.

ზოგ წყვილში მახვილი მეტყველების ნაწილს აჩვენებს: ხშირად არსებით სახელს მახვილი პირველ მარცვალზე აქვს, ზმნას — მეორეზე.

> ✅ a **RE**cord /ˈrekɔːd/ (ბრიტ.), /ˈrekɚd/ (ამერ.) — ჩანაწერი; რეკორდი
> ✅ to re**CORD** /rɪˈkɔːd/ (ბრიტ.), /rɪˈkɔːrd/ (ამერ.) — ჩაწერა

## -ed დაბოლოება: /t/, /d/ თუ /ɪd/

Past Simple-ის *-ed* სამნაირად გამოითქმის — წინა **ბგერის** და არა ასოს მიხედვით:

> **/t/** — ყრუ თანხმოვნის შემდეგ (გარდა /t/-სა; მაგ. /p/, /k/, /f/, /s/, /ʃ/, /tʃ/): **worked**, stopped, laughed, washed, watched
> **/d/** — მჟღერი თანხმოვნისა (გარდა /d/-სა) და ხმოვნის შემდეგ: **played**, lived, called, opened
> **/ɪd/** — მხოლოდ /t/-სა და /d/-ს შემდეგ: **wanted**, needed, started, decided

მთავარი შეცდომა ზედმეტი მარცვალია: *worked* და *played* ერთმარცვლიანია.

> ❌ /ˈwɜːkɪd/ → ✅ /wɜːkt/ **worked** (ამერ. /wɝːkt/) — ვიმუშავე
> ❌ /ˈpleɪɪd/ → ✅ /pleɪd/ **played** — ვითამაშე
> ✅ /ˈwɒntɪd/ **wanted** (ამერ. /ˈwɑːntɪd/) — მინდოდა; აქ ორი მარცვალი სწორია

## როგორ ივარჯიშო

**1. Minimal pairs.** ასე ჰქვია წყვილებს, რომლებიც მხოლოდ ერთი ბგერით განსხვავდება: *ship/sheep, think/sink, wine/vine, wet/vet*.
ჯერ ყურით გარჩევა ისწავლე, მერე — წარმოთქმა. შესამოწმებლად ტელეფონში ჩართე ინგლისური ხმით აკრეფა (voice typing) და თქვი სიტყვა:
თუ *think*-ის ნაცვლად *sink* დაიწერა, მიხვდები, რაზე უნდა იმუშაო.

**2. ლექსიკონის აუდიო.** ახალი სიტყვა Cambridge Dictionary-ში ან Oxford Learner's Dictionaries-ში მოძებნე: ორივეგან არის ბრიტანული და ამერიკული აუდიო და IPA ტრანსკრიფცია.
სიტყვასთან ერთად მახვილის ნიშანიც (ˈ) ჩაიწერე — ის მახვილიანი მარცვლის წინ დგას.

**3. Shadowing.** მოკლე ჩანაწერს მოუსმინე და მოლაპარაკეს თითქმის ერთდროულად გაჰყევი — იმავე ტემპით, მახვილითა და ინტონაციით.
ამ მეთოდზე დაწვრილებით [ფილმებითა და სერიალებით სწავლის სტატიაში](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/inglisuri-filmebit-serialebit.html) ვწერ.

**4. საკუთარი ხმის ჩაწერა.** ჩაიწერე, როგორ კითხულობ ერთ აბზაცს, და ორიგინალს შეადარე — მეორე დღეს შეცდომებს უფრო ადვილად შეამჩნევ.

და ბოლოს: ყველაფერზე ერთდროულად ნუ იმუშავებ. ჯერ ის აირჩიე, რის გამოც ყველაზე ხშირად ვერ გიგებენ,
და ცოტ-ცოტა, მაგრამ ყოველდღე ივარჯიშე.

## შეამოწმე თავი

აირჩიე სწორი ვარიანტი. ყოველ პუნქტს მხოლოდ ერთი სწორი პასუხი აქვს.

> 1. რომელ ზმნაში გამოითქმის *-ed* როგორც /ɪd/? (a) worked (b) played (c) needed
> 2. რამდენი მარცვალია *watched*-ში? (a) ერთი (b) ორი
> 3. რომელ მარცვალზეა მახვილი *photography*-ში? (a) PHO (b) TO (c) GRA
> 4. *Can I record our lesson?* — აქ *record* ზმნაა. რომელ მარცვალზეა მახვილი? (a) RE (b) CORD
> 5. რომელი ასო არ ისმის *island*-ში? (a) i (b) s (c) d
> 6. Our dog is ill — we need to take him to the ___. (a) wet (b) vet
> 7. რომელ სიტყვაშია მჟღერი /ð/? (a) think (b) three (c) mother
> 8. ინგლისური *pen*-ის p რომელ ქართულ ბგერას უფრო ჰგავს? (a) პ (b) ფ

**პასუხები:** 1. *c* — *need* /d/ ბგერით მთავრდება, ამიტომ /ˈniːdɪd/. 2. *a* — /tʃ/ ყრუა, ამიტომ *-ed* = /t/: /wɒtʃt/ (ბრიტ.), /wɑːtʃt/ (ამერ.).
3. *b* — pho**TO**graphy. 4. *b* — ზმნას მახვილი მეორე მარცვალზე აქვს: re**CORD**. 5. *b* — /ˈaɪlənd/.
6. *b* — *vet* ვეტერინარია, *wet* კი — სველი. 7. *c* — *think* და *three* ყრუ /θ/-თი იწყება. 8. *b* — სიტყვის თავში p ფშვინვიერია, როგორც ქართული ფ.

პრაქტიკული რჩევა: ამ სტატიიდან ამოიწერე ხუთი სიტყვა, რომელსაც აქამდე სხვანაირად წარმოთქვამდი, ლექსიკონში მოუსმინე და დღეში რამდენჯერმე ხმამაღლა თქვი — წინადადებაში და არა ცალკე.
თუ ლაპარაკი იმიტომ გიჭირს, რომ შეცდომის გეშინია, [ლაპარაკის შიშზე დაწერილი სტატია](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/speaking-fear.html) დაგეხმარება.
გამოთქმაზე მუშაობა კი ბევრად ადვილია, როცა ვინმე გისმენს და შეცდომას მაშინვე გიჩვენებს. სწორედ ამისთვისაა [ინგლისურის ინდივიდუალური ონლაინ გაკვეთილები](https://learnenglishonlinecourses.com/) —
პირველი ნაბიჯი უფასო 20-წუთიანი გაცნობითი შეხვედრაა Google Meet-ში.

## ხშირი კითხვები

**რატომ მიჭირს ინგლისური th-ს წარმოთქმა?**

/θ/ და /ð/ ბგერები ქართულში არ არის, ამიტომ მათ ხშირად t, s, d ან z ბგერებით ცვლიან. ენის წვერი მსუბუქად მიადე ზედა წინა კბილებს და ჰაერი ნელა გაატარე: /θ/ ხმის გარეშე ითქმის, /ð/ — ხმით.

**როგორ გამოითქმის -ed დაბოლოება?**

სამნაირად: /t/ ყრუ თანხმოვნის შემდეგ, გარდა /t/-სა (worked), /d/ მჟღერი თანხმოვნისა (გარდა /d/-სა) და ხმოვნის შემდეგ (played), /ɪd/ მხოლოდ /t/-სა და /d/-ს შემდეგ (wanted). ზედმეტი მარცვალი მხოლოდ მესამე შემთხვევაში ჩნდება.

**უნდა ვილაპარაკო თუ არა ინგლისურად აქცენტის გარეშე?**

არა. აქცენტი შეცდომა არ არის — მთავარია, რომ ადვილად გაგიგონ. ამისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ის ბგერები, რომლებიც სიტყვის მნიშვნელობას ცვლის, და სწორი მახვილი.

**როგორ ვივარჯიშო გამოთქმაში დამოუკიდებლად?**

მოუსმინე სიტყვებს Cambridge-ის ან Oxford-ის ონლაინ ლექსიკონში, ივარჯიშე minimal pairs-ით (ship/sheep, think/sink), გამოიყენე shadowing და ჩაიწერე საკუთარი ხმა, რომ ორიგინალს შეადარო.