# He თუ she? რატომ ურევენ ქართულენოვანი მოსწავლეები სქესს ინგლისურში

> he/she, his/her და it — რატომ ერევათ ქართულენოვან მოსწავლეებს ინგლისურში, ყველაზე ხშირი შეცდომები და ვარჯიშის მეთოდი, რომელიც საუბარშიც მუშაობს.

- კატეგორია: ტიპური შეცდომები · წაკითხვა: 6 წუთი · გამოქვეყნდა: 11 სექტემბერი, 2026
- ავტორი: ნოდარი — საერთაშორისო დონის ინგლისურის მასწავლებელი და მენტორი
- HTML ვერსია: https://learnenglishonlinecourses.com/blog/he-she-inglisurshi.html

*My mother is a teacher. He works at a school.* — ეს წინადადება ჩემს გაკვეთილებზე იმდენად ხშირად ისმის, რომ აღარც მიკვირს. და ამბობს არა მხოლოდ დამწყები — ხშირად ის მოსწავლეც, რომელიც Present Perfect-ს უკვე თავისუფლად იყენებს.

თუ შენც გემართება, ჯერ ერთი რამ იცოდე: ეს არ ნიშნავს, რომ *he* და *she* არ იცი. იცი, და კარგადაც. მიზეზი სულ სხვაგანაა — ქართულ ენაშია — და სწორედ ამიტომ სწორდება კონკრეტული ვარჯიშით, არა წესის ხელახლა სწავლით.

## რატომ არის ეს ქართულენოვანისთვის რთული

ქართულს გრამატიკული სქესი არ აქვს. ერთი ნაცვალსახელი — „ის“ (ან „იგი“) — სამივეს ფარავს: *he*, *she* და *it*. „მისი“ ასევე ერთი სიტყვაა *his*-ისთვის, *her*-ისთვის და *its*-ისთვის. „ის ექიმია“ — ვინ, ქალი თუ კაცი? ქართულად ამის თქმა არც გვჭირდება: კონტექსტიდან ვიგებთ ან საერთოდ არ ვინტერესდებით.

ინგლისურში კი ეს გადაწყვეტილება **ყოველ ნაცვალსახელზე** უნდა მიიღო, თანაც წამის მეასედში: ვისზე ვლაპარაკობ — კაცია თუ ქალი? ქართულად მოაზროვნე ტვინი ამ კითხვას საერთოდ არ სვამს, ამიტომ ხშირად ის ფორმა წამოგცდება, რომელიც ტვინს უფრო ახლოს უდევს.

## ცხრილი, რომელიც ერთხელ უნდა დაიმახსოვრო

- **ქვემდებარე:** *he* (ის — კაცი) · *she* (ის — ქალი) · *it* (ის — ნივთი, ცხოველი, აბსტრაქტული რამ)

- **კუთვნილება:** *his* · *her* · *its* — მისი

- **დამატება:** *him* · *her* · *it* — მას

- **თავის თავს:** *himself* · *herself* · *itself*

ორ რამეს მიაქციე ყურადღება. ჯერ ერთი, *her* ორ სამუშაოს ასრულებს — „მისი“ და „მას“: *I saw **her**. This is **her** bag.* კაცისთვის ეს ორი ფორმა განსხვავებულია: *I saw **him**. This is **his** bag.* მეორე — *its* აპოსტროფის გარეშე იწერება; *it's* სულ სხვა რამაა, *it is*-ის შემოკლება.

## შეცდომა 1: დედა, და, ცოლი — და მაინც *he*

> ❌ My sister lives in Berlin. He is a nurse.
> ✅ My sister lives in Berlin. **She** is a nurse. — ჩემი და ბერლინში ცხოვრობს. ის ექთანია.
> ❌ My wife is a lawyer and he works a lot.
> ✅ My wife is a lawyer and **she** works a lot. — ჩემი ცოლი იურისტია და ბევრს მუშაობს.

ეს ყველაზე გავრცელებული ვარიანტია და ყველაზე უცნაურიც: ხომ ცხადია, რომ დედა ქალია? ცხადია — მაგრამ „დედა“ ქართულ ტვინში „ის“-ს უკავშირდება, „ის“ კი სქესს არ ატარებს. წინადადება იმ ნაცვალსახელით სრულდება, რომელიც პირველი წამოვიდა.
ინგლისურენოვანი მსმენელი ამას მაშინვე ამჩნევს, თუმცა ჩვეულებრივ ხვდება, ვის გულისხმობ.

## შეცდომა 2: his თუ her — ვისია, არა რა არის

ინგლისურში *his/her* **მფლობელს** მიჰყვება, არა იმას, რაც მას ეკუთვნის. გიორგის შემთხვევაში „მისი და“ — *his sister*, რადგან გიორგი კაცია; ის, რომ „და“ ქალია, ნაცვალსახელზე არ მოქმედებს.

> ⚠️ Giorgi loves her sister. — გრამატიკულად სწორია, მაგრამ სხვას ნიშნავს: გიორგის **სხვა ქალის** და უყვარს.
> ✅ Giorgi loves **his** sister. — გიორგის თავისი და უყვარს.
> ⚠️ Nino is here with his husband. — ესეც სხვას ნიშნავს: ნინო რომელიღაც **კაცის** ქმართან ერთადაა.
> ✅ Nino is here with **her** husband. — ნინო თავის ქმართან ერთადაა.

მარტივი შემოწმება: ჯერ იკითხე „ვისია?“ — თუ პასუხი კაცია, *his*; თუ ქალი — *her*. ქართული „თავისი“ აქაც არაფერს გვკარნახობს — სწორედ ამიტომ ეს შეცდომა B2 დონეზეც გვხვდება.

## შეცდომა 3: it ადამიანზე, he/she ნივთზე

> ❌ This is my new colleague, Tamar. It is very friendly.
> ✅ This is my new colleague, Tamar. **She** is very friendly. — ეს ჩემი ახალი კოლეგაა, თამარი. ძალიან გულთბილია.
> ❌ I have a new laptop. He is very fast.
> ✅ I have a new laptop. **It** is very fast. — ახალი ლეპტოპი მაქვს. ძალიან სწრაფია.

ინგლისურში ადამიანზე *he* ან *she* ითქმის (პატარა ბავშვზეც, თუ სქესი იცი; *they*-ზე ქვემოთ), ნივთზე კი — *it*.
გამონაკლისები ცოტაა და მეტწილად სტილისტურია: მეზღვაური გემს *she*-ს ეძახის, ზოგი მანქანასაც, მაგრამ ეს ემოციური შეფერილობაა, არა წესი. ცხოველი — *it*, თუ სქესი უცნობია; საკუთარი ძაღლი და კატა კი თითქმის ყოველთვის *he* ან *she*.

## they ერთ ადამიანზე — როდის შეიძლება და როდის არა

თანამედროვე ინგლისურში *they* ერთ ადამიანზეც გამოიყენება, და ეს სრულიად ნორმალურია, როცა სქესი **უცნობია** ან **მნიშვნელობა არ აქვს**: *Someone called — **they** didn't leave a name. If a student is late, **they** should email me.* ასევე იმ ადამიანებზე, რომლებიც თავად ითხოვენ *they*-ს. ეს ახალი ამბავი არ არის — ასეთი *they* ინგლისურში საუკუნეებია არსებობს.

მაგრამ *they* არ არის „უსაფრთხო გამოსავალი“ იმ შემთხვევისთვის, როცა *he* და *she* ერთმანეთში გერევა. თუ დედაზე ლაპარაკობ და *they* ამბობ, მსმენელი დაიბნევა — ეგონება, რომ რამდენიმე ადამიანს გულისხმობ.

> ❌ My mother is a doctor. They work at a hospital. — (მსმენელს ეგონება, რომ სხვებზეც ლაპარაკობ.)
> ✅ My mother is a doctor. **She** works at a hospital.
> ✅ Someone left **their** umbrella here. — ვიღაცამ ქოლგა დატოვა (არ ვიცი, ვინ).

## რატომ ხდება ეს — და რატომ არ არის ცოდნის ნაკლებობა

საუბრისას ტვინი ერთდროულად რამდენიმე საქმეს აკეთებს: სიტყვას ეძებს, დროს ირჩევს, წინადადებას აწყობს. ქართულენოვანს კიდევ ერთი ნაბიჯი ემატება, რომელიც მშობლიურ ენაში არასდროს გადაუდგამს — სქესის დადგენა ყოველ ნაცვალსახელზე.
როცა ყურადღება სხვა რამეზეა (ახალი სიტყვა, რთული გრამატიკა, [ლაპარაკის შიში](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/speaking-fear.html)), სწორედ ეს ნაბიჯი იკარგება პირველი.

ამიტომ წერით ტესტში ეს შეცდომა იშვიათია, საუბარში კი — ხშირი. და სწორედ ამის გამო წესის ხელახლა წაკითხვა არაფერს შველის: წესი უკვე იცი. საჭიროა, რომ არჩევანი **ავტომატური** გახდეს.

## როგორ ვივარჯიშოთ — ოთხი ნაბიჯი

**1. ნაცვალსახელი ადამიანს მიაბი, არა წესს.** როცა ინგლისურად ვინმეზე პირველად ლაპარაკობ, სახელს ნაცვალსახელი თან მიაყოლე: *my mother — she*, *Levan — he*, *my boss — she*. ხმამაღლა, სამჯერ. ასე სქესი წინადადების აწყობის დროს კი არ წყდება, არამედ უკვე „მიბმულია“.

**2. ოჯახის ამბავი ხმამაღლა.** აირჩიე ხუთი ახლობელი და თითოეულზე სამი წინადადება თქვი და ყოველ ნაცვალსახელზე ერთი წამით შეჩერდი: *My sister is 30. **She** lives in Kutaisi. **Her** husband is an engineer.* ეს ვარჯიში ორ-სამ წუთს მოითხოვს და ზუსტად იმ ნაბიჯს ამუშავებს, რომელიც საუბარში იკარგება.

**3. კონტროლირებადი საუბარი.** ერთი კვირა მხოლოდ ამ შეცდომას უთვალთვალე — სხვა ყველაფერს დროებით მოეშვი. როცა შეამჩნევ, ნუ დაიბნევი — უბრალოდ წინადადება სწორად გაიმეორე და გააგრძელე. მასწავლებელს ან სასაუბრო პარტნიორს სთხოვე, რომ ამ კვირაში მხოლოდ *he/she*-ს გისწორებდეს.

**4. ხმამაღლა კითხვა.** აიღე მარტივი ტექსტი, სადაც ბევრი პერსონაჟია, და ხმამაღლა წაიკითხე. კითხვისას არჩევანი უკვე გაკეთებულია — შენ მხოლოდ სწორ ფორმას წარმოთქვამ და ყურს აჩვევ, როგორ ჟღერს *she… her… herself* ერთ ადამიანზე.

## შეამოწმე თავი

ჩასვი სწორი ნაცვალსახელი:

> 1. My mother is a nurse. ___ works night shifts.
> 2. Giorgi has one sister. ___ name is Nino.
> 3. I bought a new phone last week, but ___ stopped working yesterday.
> 4. My brother wasn't careful and cut ___ while he was cooking.
> 5. Someone phoned for you, but ___ didn't leave a name — I don't know if it was a man or a woman.

**პასუხები:** 1. *She* — დედა ქალია. 2. *Her* — სახელი დისაა, არა გიორგის. 3. *it* — ტელეფონი ნივთია. 4. *himself* — ძმა. 5. *they* — სქესი უცნობია.

ეს ის იშვიათი შეცდომაა, რომელსაც წიგნით ვერ გაასწორებ — მხოლოდ ლაპარაკით. ამიტომ დღესვე დაიწყე: აირჩიე ერთი ადამიანი, თქვი მასზე სამი წინადადება ხმამაღლა და ყოველ ნაცვალსახელზე შეჩერდი.
თუ გაინტერესებს, კიდევ რა ტიპური შეცდომები მოსდევს ქართულიდან თარგმნას, ნახე [ათი ყველაზე ხშირი შეცდომა](https://learnenglishonlinecourses.com/blog/top-10-georgian-mistakes-in-english.html) — *he/she* იქაც სიაშია.
ხოლო თუ გინდა, რომ ვინმე მოგისმინოს და ზუსტად ის შეცდომა დაგისწოროს, რომელიც შენ გეპარება, [ინგლისურის ინდივიდუალური ონლაინ გაკვეთილები](https://learnenglishonlinecourses.com/) სწორედ ასე იწყება — უფასო 20-წუთიანი გაცნობითი შეხვედრით Google Meet-ში.

## ხშირი კითხვები

**რატომ ვამბობ „he“ დედაზე ან დაზე, თუ სქესი კარგად ვიცი?**

ქართულს გრამატიკული სქესი არ აქვს — „ის“ ერთდროულად he, she და it-ია. ინგლისურში სქესი ყოველ ნაცვალსახელზე უნდა აირჩიო და საუბრისას, როცა ყურადღება სხვა რამეზეა, სწორედ ეს ნაბიჯი იკარგება. ეს ცოდნის ნაკლებობა არ არის — ავტომატიზმის საკითხია.

**his და her — რომელი როდის?**

მფლობელს მიჰყვება, არა ნივთს: გიორგის და — his sister, ნინოს ქმარი — her husband. ჯერ იკითხე „ვისია?“ — თუ კაცისაა, his; თუ ქალისაა, her.

**შეიძლება ერთ ადამიანზე they ვთქვა?**

დიახ, როცა სქესი უცნობია ან მნიშვნელობა არ აქვს (Someone called — they didn't leave a name) ან როცა ადამიანი თავად ითხოვს they-ს. მაგრამ დედაზე ან ძმაზე they არ გამოდგება — მსმენელი იფიქრებს, რომ რამდენიმე ადამიანს გულისხმობ.

**როგორ გავასწორო he/she შეცდომა საუბარში?**

ნაცვალსახელი ადამიანს მიაბი: ახალ სახელთან ერთად ხმამაღლა თქვი „my mother — she“. ოჯახის წევრებზე ხმამაღლა ილაპარაკე და ყოველ ნაცვალსახელზე შეჩერდი; ერთი კვირა მხოლოდ ამ შეცდომას უთვალთვალე; ტექსტები ხმამაღლა იკითხე.